Η νέα σχολική χρονιά ξεκίνησε με χιλιάδες κενά αλλά και με σοβαρά προβλήματα στο ζήτημα της σχολικής στέγης. Για μια ακόμα φορά διαπιστώνουμε πως ελάχιστες παρεμβάσεις-συντηρήσεις σχολικών κτιρίων έγιναν μέσα την καλοκαιρινή περίοδο.

Επιπλέον, σε ακόμα λιγότερα σχολεία πραγματοποιήθηκε ο απαιτούμενος προσεισμικός έλεγχος, ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις που αυτός υλοποιήθηκε, σχολεία κρίθηκαν ακόμα και ακατάλληλα, λίγο πριν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.

Συγκεκριμένα:

α) Η κατάσταση των σχολικών μονάδων είναι εκρηκτική και σχετίζεται με την παλαιότητά τους. Περίπου το 30% εξ αυτών έχει κτιστεί με τις αντισεισμικές προδιαγραφές των νόμων από το 1985 μέχρι σήμερα και το υπόλοιπο 70% χωρίς καθόλου ή με τον αναχρονιστικό κανονισμό του 1959 (τα στοιχεία αφορούν το σύνολο των σχολείων σε Α/θμια και Β/θμια Εκπαίδευση). Παράλληλα υπάρχουν και σχολικές μονάδες που έχουν κτιστεί χωρίς οικοδομική άδεια!

β) Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) υπάρχουν ολοκληρωμένα δελτία για 29.522 Πρωτοβάθμιου Προσεισμικού Ελέγχου σχολεία (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια), τα 5.770 (αντιστοιχούν σε 3.526 σχολικές μονάδες) έχουν χαρακτηριστεί Α προτεραιότητας για περαιτέρω έλεγχο, ποσοστό 20%, ενώ τα 149 (περίπου 0.5%) απαιτούν άμεση κτιριακή παρέμβαση, ώστε να εξασφαλιστεί η αντοχή και η λειτουργικότητά τους.

γ) Όχι τυχαία, πολλές σχολικές μονάδες (1ο Γυμνάσιο Αγίων Αναργύρων, Πρότυπο Γυμνάσιο Αγίων Αναργύρων, Εσπερινό Γυμνάσιο Αγίων Αναργύρων, 2ο Γυμνάσιο Ξάνθης, 3ο Γυμνάσιο Ξάνθης, κτίριο του 3ου Γυμνασίου Σερρών) κρίθηκαν ακατάλληλες, λίγο πριν ξεκινήσει η νέα σχολική χρονιά και μεταφέρθηκαν σε άλλα κτίρια (ΓΕΛ, Δημοτικά, ακόμα και σε ιδιωτικό). Ακόμα, το κτίριο του Γυμνασίου Πευκοχωρίου Χαλκιδικής κρίθηκε ακατάλληλο και βρίσκεται σε εξέλιξη μελέτη στατικής επάρκειας, ενώ επίκειται και η μεταφορά του σε κτίριο που στο παρελθόν στεγαζόταν Δημοτικό Σχολείο (μέχρι τώρα λειτουργεί σε απογευματινή βάρδια και χρησιμοποιεί το κτίριο του ΓΕΛ Πευκοχωρίου, που και αυτό αντιμετωπίζει πάρα πολλά προβλήματα). Την ίδια στιγμή τις τελευταίες ημέρες έχουμε πτώση σοβάδων σε αρκετά σχολεία (Θεσσαλονίκη, Λαμία, Πάτρα, Κορυδαλλός, Αιτωλοακαρνανία, κ.α.) ενώ παραμένει εκτός λειτουργίας το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας με 4000 μαθητές/τριες και 400 εκπαιδευτικούς λόγω έντονης οσμής αερίου!

δ) Ο πρωτοβάθμιος έλεγχος, όπως σωστά επισημαίνει ο ΟΑΣΠ, δεν αποτελεί έλεγχο στατικής – αντισεισμικής επάρκειας του κτιρίου, ούτε έλεγχο καταλληλότητας για χρήση, αλλά αποτυπώνει την σειρά με την οποία πρέπει να ελεγχθούν τα σχολεία σε δευτεροβάθμιο και παραπέρα τριτοβάθμιο επίπεδο, ώστε να εξαχθούν ολοκληρωμένα συμπεράσματα για το μέγεθος της επικινδυνότητας και να οριστούν οι παρεμβάσεις που απαιτούνται να γίνουν, ώστε τα σχολικά κτίρια να είναι ασφαλή για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς (π.χ. τα προβλήματα στατικότητας στα δύο Γυμνάσια των Αγίων Αναργύρων Αττικής αναδείχτηκαν μετά την πραγματοποίηση Τριτοβάθμιου Προσεισμικού Ελέγχου). Οι Δήμοι της χώρας, ωστόσο, εξαιτίας των σημαντικών περικοπών στην χρηματοδότησή τους από το κράτος και της υποστελέχωσης, αδυνατούν να ανταποκριθούν στοιχειωδώς στις αρμοδιότητες που τους έχουν ανατεθεί από κεντρική Διοίκηση. Στα πλαίσια αυτά, είτε δεν προχωρούν στους δευτεροβάθμιους προσεισμικούς ελέγχους, είτε, όταν τους πραγματοποιούν, δεν έχουν την απαιτούμενη χρηματοδότηση ώστε να προχωρήσουν στις αναγκαίες παρεμβάσεις που συνήθως ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Είναι πρόσφατο το παράδειγμα Δήμου του ευρύτερης περιφέρειας του Πειραιά που αναγκάστηκε να πάρει δάνειο για να επισκευάσει δημοτικό σχολείο, στο οποίο ανέκυψαν σοβαρά προβλήματα στατικότητας. Τέλος, είναι αμφίβολο αν έχει πραγματοποιηθεί σε όλη την επικράτεια της χώρας ακόμα και ο πρωτοβάθμιος, οπτικός, προσεισμικός έλεγχος, ενώ τα αποτελέσματα των ελέγχων, όπου πραγματοποιούνται, κατά κανόνα, δεν δημοσιοποιούνται.

ε) Είναι συνηθισμένο το φαινόμενο Διευθυντές/ντριες και εκπαιδευτικοί να απευθύνονται στους Δήμους της χώρας, ακόμα και για άμεσες παρεμβάσεις στο σχολικό κτίριο, αλλά να συναντούν ουσιαστικά “κλειστές πόρτες”, αφού οι Δήμοι δηλώνουν αδυναμία να ανταποκριθούν, με το υπάρχον ελλιπές προσωπικό, στο σύνολο των εκατοντάδων αιτημάτων των σχολείων και όχι μόνο. Το Κράτος μετέφερε άλλη μία αρμοδιότητα προς του Δήμους, χωρίς τους ανάλογους πόρους, τις υποδομές και το προσωπικό, προκειμένου να απεμπολήσει άλλη μία αρμοδιότητα που είναι στη δική του ευθύνη.

Η κατάσταση των σχολικών κτιρίων και των ΚΕΔΑΣΥ είναι ανησυχητική. Σε μια χώρα με υψηλότατο δείκτη σεισμικότητας, θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί εδώ και χρόνια ο πλήρης και ουσιαστικός προσεισμικός έλεγχος όλων των σχολείων και των ΚΕΔΑΣΥ σε δευτεροβάθμιο επίπεδο (με πρώτα φυσικά τα σχολεία που έχουν χαρακτηριστεί Α’ Προτεραιότητας από τον Α/θμιο Προσεισμικό Έλεγχο) και μετέπειτα σε τριτοβάθμιο επίπεδο, με ευθύνη της Πολιτείας.

Αντί για το παραπάνω, η κυβέρνηση διαφημίζει σαν κοσμογονία το πρόγραμμα “Μαριέτα Γιαννάκου”, το οποίο έχει πραγματοποιηθεί σε 670 σχολεία, με στόχο να φτάσει τα 2.000 σε κάποια χρόνια, ενώ το σύνολο των σχολικών μονάδων ανέρχεται σε πάνω από 13.000! Επιπλέον, το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν καλύπτει σε καμία περίπτωση την ανάγκη για ουσιαστικό προσεισμικό έλεγχο, ελέγχους στατικότητας, αλλά ούτε και την ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις-συντηρήσεις-διορθώσεις-επισκευές των σχολικών κτιρίων. Αφορά παρεμβάσεις σε συγκεκριμένα πεδία, όπως αύλειους χώρους, ράμπες, τουαλέτες ΑμΕΑ, εξωτερικούς καλλωπισμούς και αυτά φυσικά απαραίτητα, την ώρα όμως που οι πραγματικές ανάγκες των σχολικών κτιρίων είναι πολύ μεγαλύτερες και βαθύτερες.

Μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα διαπιστώνουμε πως βρίσκουν, δυστυχώς, πεδίο να διαφημίσουν την “κοινωνική τους ευαισθησία” οι συστημικές τράπεζες, την ώρα που απολαμβάνουν καθεστώς φοροασυλίας (αναβαλλόμενος φόρος) και τα καθαρά κέρδη τους έφτασαν περίπου τα 4,5 δις ευρώ το 2025. Από την άλλη, το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν απαντά σε καμία περίπτωση στην εκρηκτική ανάγκη για ασφαλή και καλοσυντηρημένα σχολεία.

Είναι, τέλος, ενδεικτικά της απαράδεκτης κατάστασης που επικρατεί και τα εξής: α. το 3ο ΓΕΛ Καματερού ιδρύθηκε, αλλά λόγω μη ανέγερσης σχολικού κτιρίου, ξεκινά τη λειτουργία του στο σχολικό κτίριο του ΕΠΑΛ Καματερού, δημιουργώντας ασφυκτικές καταστάσεις, β. πλημμύρισε χθες με βοθρολύμματα το σχολικό συγκρότημα της ΣΚΥΠ στον Πειραιά δημιουργώντας επικίνδυνες καταστάσεις που είχαν ως αποτέλεσμα την εκκένωσή του.

Για μια ακόμα φορά διαπιστώνουμε πως οι μορφωτικές ανάγκες των μαθητών μας αντιμετωπίζονται σαν κόστος. Η ασφάλεια όμως μαθητών/τριών – εκπαιδευτικών-γονιών, η ύπαρξη καλοσυντηρημένων και κατάλληλα διαμορφωμένων σχολείων, δεν μπορεί να θεωρείται κόστος το 2026.

Απαιτούμε:

• Την ολοκλήρωση δευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων ελέγχων σε όλες τις σχολικές μονάδες και τα ΚΕΔΑΣΥ.
• Άμεση επισκευή και ανακατασκευή των σχολικών κτιρίων και ΚΕΔΑΣΥ, όπου απαιτείται.
• Ανέγερση νέων σχολικών μονάδων, με βάση τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Άμεση και γενναία χρηματοδότηση των Δήμων, στελέχωσή τους με το αναγκαίο προσωπικό
• Ετήσιοι περιοδικοί έλεγχοι σε σταθερή βάση με ευθύνη του κράτους, με μόνιμο εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό.
• Στελέχωση της ΚΤΥΠ με όλο το αναγκαίο μόνιμο προσωπικό
• Να επικαιροποιηθεί το Σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση σεισμού, πυρκαγιάς. Σε καμία περίπτωση, ακόμα και με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, δεν μπορούν να θεωρούνται και δεν είναι οι εκπαιδευτικοί υπεύθυνοι/ες για ζητήματα καταλληλότητας και ασφάλειας του σχολικού κτιρίου! Η μόνη αρμοδιότητα που αντιστοιχεί στους συλλόγους διδασκόντων είναι να μεριμνούν για τη δημιουργία σχεδίου και την εκπαίδευση των μαθητών στην ασφαλή εκκένωση του κτιρίου σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Δεν παζαρεύουμε την ασφάλεια των χιλιάδων μαθητών/τριών και συναδέλφων/ισσών μας!